Tìm thợ sửa điện nước ở Nga Sơn đôi khi còn mệt hơn cái hỏng. Bóng điện chập chờn, vòi nước rỉ cả đêm, máy bơm kêu mà không lên nước. Gọi người quen thì người ta bận, gọi thợ lạ thì sợ bị nói thách, sửa xong vài hôm lại hỏng.
Phần lớn rắc rối đó tránh được nếu mình chuẩn bị trước vài điều. Dưới đây là 9 kinh nghiệm góp nhặt từ những lần gọi thợ của bà con, kèm vài việc nhỏ tự làm được ở nhà, giúp sửa nhanh hơn, đúng giá hơn và an toàn hơn.
Trước khi gọi thợ sửa điện nước
1. An toàn trước đã, rồi mới gọi thợ
Với sự cố điện: ngắt cầu dao hoặc aptomat của khu vực bị hỏng trước khi làm bất cứ gì. Nếu thấy khét, có tia lửa hay dây nóng, ngắt cầu dao tổng. Không chạm vào ổ cắm, dây điện khi tay ướt hoặc đang đứng trên nền ướt.
Với sự cố nước: khóa van tổng (thường gần đồng hồ nước hoặc chỗ ống vào nhà) để nước không tràn. Nếu nước tràn gần ổ cắm, phích cắm, hãy ngắt điện khu vực đó luôn.
Cháy, chập điện lan rộng, có người bị điện giật: đừng chờ thợ, gọi ngay 114 (cứu nạn, cứu hộ, chữa cháy) và 115 (cấp cứu). Muốn kéo người bị điện giật ra, phải ngắt điện trước hoặc dùng vật khô không dẫn điện như gậy gỗ khô, tuyệt đối không cầm tay trần.
2. Mô tả sự cố thật rõ
Thợ hỏi càng ít, đến càng đúng đồ nghề. Khi gọi, hãy nói:
- Hỏng cái gì: ổ cắm, bóng đèn, máy bơm, bình nóng lạnh, vòi, ống, bồn cầu.
- Hỏng từ bao giờ, có dấu hiệu gì trước đó: kêu to, nhảy aptomat, rỉ nước, mùi khét.
- Đã thử làm gì rồi.
- Nhà ở đâu, có mốc dễ tìm: gần trường, chùa, cây xăng, cổng làng.
3. Chụp ảnh, quay video gửi trước
Một tấm ảnh hay đoạn video ngắn thay cho cả chục câu giải thích. Chụp chỗ hỏng, chụp tem nhãn máy (hãng, đời máy), quay lúc máy chạy có tiếng kêu lạ. Thợ nhìn là đoán được phải mang linh kiện gì, đỡ phải đi hai lần.
Khi thỏa thuận giá và chọn thợ
4. Hỏi giá trước khi thợ làm
Không ngại hỏi giá. Thợ làm ăn tử tế không khó chịu vì câu hỏi này. Hãy hỏi rõ:
- Tiền công tính thế nào: theo việc hay theo giờ.
- Có tính phí đi lại, phí kiểm tra không, nếu không sửa thì có mất phí không.
- Linh kiện thay giá bao nhiêu, hãng gì, có loại nào rẻ hơn mà vẫn bền không.
Nếu chưa nói được giá qua điện thoại, nhờ thợ báo giá sau khi xem, mình đồng ý rồi mới làm. Phát sinh thêm việc thì thợ báo lại trước, không tự làm rồi tính tiền sau.
5. Chọn thợ có đánh giá thật
Người quen giới thiệu vẫn là cách tốt. Khi không có ai, hãy xem đánh giá của những người đã thuê thợ đó. Để ý các đánh giá nói cụ thể: đến đúng giờ không, báo giá có rõ không, sửa xong có bền không, có dọn dẹp sạch sẽ không. Một vài lời khen chung chung thì chưa nói lên nhiều.
6. Hỏi về bảo hành
Trước khi trả tiền, hỏi: sửa xong có bảo hành không, bao lâu, linh kiện mới có bảo hành của hãng không. Giữ lại hộp, tem, hóa đơn của linh kiện mới. Lưu số thợ để nếu hỏng lại thì gọi đúng người.
Khi thợ đến nhà và sau khi sửa
7. Có người lớn ở nhà khi thợ đến
Nếu nhà chỉ có ông bà hoặc trẻ nhỏ, hãy nhờ hàng xóm hay người thân sang cùng. Cất gọn tiền, vàng, giấy tờ. Đây không phải nghi ngờ thợ, mà là thói quen an toàn với bất kỳ người lạ nào vào nhà. Con cháu ở xa có thể gọi video để cùng nghe thợ báo giá.
8. Kiểm tra kỹ trước khi thợ về
- Bật thử thiết bị vài lần, để chạy vài phút.
- Với nước: mở vòi, để ý các chỗ nối xem còn rỉ không.
- Với điện: bật lại aptomat, thử các ổ cắm, công tắc liên quan.
- Nhờ thợ dọn đồ cũ, đầu dây, mảnh vụn.
- Xin xem linh kiện cũ đã thay.
9. Đánh giá sau khi dùng
Hai phút đánh giá của bạn giúp hàng xóm chọn đúng thợ, và giúp người thợ làm ăn tử tế có thêm khách. Hãy viết điều cụ thể: đến sau bao lâu, báo giá thế nào, sửa có tốt không. Nếu chưa hài lòng, cứ nói thẳng mà lịch sự, kể đúng chuyện đã xảy ra, để thợ có dịp sửa sai và người sau có thông tin thật.
Ở quê, tiếng lành đồn xa mà tiếng dữ cũng đồn xa. Một lời đánh giá công bằng vừa bảo vệ người thuê, vừa giữ chữ tín cho người thợ làm ăn đàng hoàng. Đánh giá là chuyện của cả xóm, không phải chuyện riêng của một nhà.
Việc nào tự làm được, việc nào phải gọi thợ?
Không phải hỏng gì cũng phải gọi thợ, nhưng cũng đừng tự làm những việc vượt sức. Nguyên tắc chung: việc gì phải mở tủ điện, đụng vào dây đang có điện, trèo cao, hay đục tường thì để thợ làm. Việc vệ sinh, thay thế đơn giản, đã ngắt điện, khóa nước thì có thể tự làm.
- Tự làm được: thay bóng đèn (đã ngắt điện), vệ sinh lưới lọc đầu vòi, đầu vòi sen, thông tắc nhẹ bồn rửa bằng dụng cụ thông tắc, siết lại đầu nối ống mềm bị lỏng.
- Nên gọi thợ: aptomat nhảy liên tục, ổ cắm cháy xém, dây điện nóng, có mùi khét, rò điện ở tường, máy bơm kêu mà không lên nước, bình nóng lạnh không nóng hoặc rò nước, ống âm tường bị vỡ.
- Gọi ngay, không chờ: có người bị điện giật, cháy, chập lan rộng: 114 và 115.
An toàn điện mùa mưa trong nhà ở quê
Ngành điện thường xuyên khuyến cáo người dân giữ an toàn điện, nhất là mùa mưa bão. Vài việc nên làm sớm:
- Lắp aptomat chống giật (chống dòng rò) cho nhà, nhất là khu bếp, nhà tắm, máy bơm giếng. Nhờ thợ điện tư vấn loại phù hợp.
- Bình nóng lạnh nên được lắp đúng cách, có dây nối đất và thiết bị chống giật. Thói quen an toàn là ngắt điện bình trước khi tắm.
- Không cắm quá nhiều thiết bị công suất lớn vào một ổ, không dùng dây điện đã nứt vỏ, nối tạm bằng băng dính.
- Trước mùa mưa, kiểm tra dây điện ngoài trời, dây kéo ra chuồng trại, máy bơm ngoài vườn.
- Biết vị trí cầu dao tổng và van nước tổng, chỉ cho cả nhà, kể cả ông bà.
Tìm thợ trên Tiện Ích Địa Phương
Trong ứng dụng Tiện Ích Địa Phương (đang chuẩn bị ra mắt, bắt đầu với Tiện Ích Nga Sơn), mục Thợ sửa gom các thợ điện, nước, điện lạnh, xe máy trong vùng. Mỗi thợ được Ban quản trị khu vực xác minh trước khi hiện lên. Bạn xem được ảnh thật, khu vực nhận làm, giờ làm, giá tham khảo do thợ tự đưa, và đánh giá của người đã thuê.
Bấm Gọi để liên hệ thẳng, hoặc nhắn tin trong ứng dụng mà không lộ số điện thoại. Đánh giá chỉ mở cho người đã thật sự liên hệ với thợ, nên khó có đánh giá ảo. Người dân không mất phí, thợ cũng không mất hoa hồng; tiền công bạn trả thẳng cho thợ.
Con cháu đi làm xa cũng dùng được: mở ứng dụng, chọn khu vực nhà bố mẹ, gọi cho thợ gần nhà, rồi gọi điện báo bố mẹ giờ thợ đến. Nếu bạn là thợ điện nước trong vùng, bạn có thể đăng ký làm đối tác miễn phí để bà con tìm thấy mình.
Câu hỏi thường gặp
Nhảy aptomat liên tục có nên tự sửa không?
Không nên. Aptomat nhảy là có lý do: quá tải, chập, hoặc rò điện. Rút bớt thiết bị rồi bật lại. Nếu vẫn nhảy, để nguyên và gọi thợ điện.
Có nên trả tiền trước cho thợ?
Thường thì trả sau khi sửa xong và đã kiểm tra. Nếu phải mua linh kiện đắt, có thể ứng trước tiền linh kiện, nhưng nên giữ lại hóa đơn hoặc hộp linh kiện.
Thợ báo phải thay cả máy, có nên tin?
Hỏi rõ hỏng bộ phận nào, sửa thì tốn bao nhiêu, thay thì tốn bao nhiêu. Với món đắt tiền, cứ hỏi thêm ý kiến một thợ khác rồi hãy quyết.
Ứng dụng có đặt lịch thợ hay thu tiền hộ không?
Ở bản đầu tiên thì không. Ứng dụng giúp bạn tìm và liên hệ thợ; giá, giờ đến và tiền công bạn thỏa thuận trực tiếp với thợ.
Một người thợ tốt trong xóm quý như một người bác sĩ quen. Tìm được rồi thì lưu số, đánh giá cho họ, và chia sẻ bài này cho người nhà để lần sau ai cũng biết cách gọi thợ cho đúng.
Nguồn tham khảo:
- Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), các khuyến cáo sử dụng điện an toàn mùa mưa bão: evn.com.vn
- Số khẩn cấp 114 (cứu nạn, cứu hộ, chữa cháy) và 115 (cấp cứu) theo quy định hiện hành.
