Phòng say nắng là việc nhà nào ở quê cũng nên để tâm khi những đợt nắng nóng kéo dài. Người lớn tuổi vẫn quen ra đồng từ trưa, trẻ con nghỉ hè chạy chơi ngoài nắng, người làm thợ xây, thợ điện làm việc trên mái tôn. Chỉ cần chủ quan một buổi là có thể xảy ra chuyện.
Bài này giúp bà con nhận ra sớm dấu hiệu say nắng, biết sơ cứu đúng trong những phút đầu, và giữ mát cho người già, trẻ nhỏ suốt mùa hè.
Say nắng là gì, ai dễ bị?
Say nắng, say nóng xảy ra khi cơ thể bị nóng quá mức mà không tự làm mát kịp. Nặng có thể gây ngất, co giật, nguy hiểm đến tính mạng. Những người dễ bị nhất:
- Người cao tuổi, nhất là người có bệnh tim, huyết áp, tiểu đường.
- Trẻ nhỏ, đặc biệt trẻ dưới 5 tuổi.
- Người làm việc ngoài trời: làm đồng, thợ xây, thợ điện, người chạy xe.
- Người uống rượu bia, uống ít nước.
Dấu hiệu say nắng cần để ý
- Da nóng, đỏ, có khi khô không ra mồ hôi.
- Đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, mệt lả.
- Thở nhanh, tim đập nhanh.
- Lơ mơ, nói lẫn, đi loạng choạng.
- Nặng hơn: ngất, co giật.
Với trẻ nhỏ: quấy khóc bất thường, li bì, môi khô, ít đi tiểu.
Sơ cứu say nắng: làm ngay trong 10 phút đầu
- Đưa người bệnh vào chỗ râm mát, thoáng gió.
- Nới lỏng quần áo, cởi bớt áo ngoài, mũ.
- Lau người bằng khăn ướt, chườm mát ở trán, nách, bẹn. Quạt cho thoáng.
- Nếu còn tỉnh, cho uống nước mát từng ngụm nhỏ, tốt nhất là nước có pha oresol đúng hướng dẫn.
- Nếu lơ mơ, ngất, co giật hoặc không đỡ sau ít phút: gọi ngay 115.
Không cho người đang lơ mơ uống nước vì dễ sặc. Không chườm đá trực tiếp lên da.
Giữ mát cho ông bà
- Khuyên ông bà ra đồng, làm vườn sáng sớm và chiều muộn, tránh khoảng 11 giờ đến 15 giờ.
- Để sẵn bình nước ở chỗ dễ lấy, nhắc uống nước cả khi không khát, vì người già ít thấy khát.
- Mặc đồ sáng màu, rộng, đội nón rộng vành.
- Phòng ngủ thoáng, quạt không thổi thẳng vào người khi ngủ.
- Ông bà uống thuốc huyết áp, tim mạch: hỏi bác sĩ cách uống nước, ăn uống trong ngày nóng.
- Con cháu ở xa: gọi điện hỏi thăm vào những ngày nắng nhất, nhờ hàng xóm để mắt giúp.
Giữ mát cho trẻ nhỏ
- Không để trẻ ngồi một mình trong ô tô, kể cả vài phút.
- Hạn chế cho trẻ chơi ngoài nắng buổi trưa.
- Cho trẻ uống nước, ăn hoa quả nhiều nước. Trẻ còn bú thì cho bú nhiều hơn.
- Mặc quần áo cotton mỏng, tắm mát bằng nước ấm vừa phải.
- Trẻ sốt cao, li bì, nôn nhiều: đưa đi khám ngay.
Người làm việc ngoài trời
- Chia việc nặng vào sáng sớm, chiều mát.
- Cứ khoảng một giờ nghỉ ở chỗ râm, uống nước.
- Làm trên mái tôn: đi cùng người khác, không làm một mình.
- Thấy chóng mặt thì dừng ngay, đừng cố làm cho xong.
Ngày nắng nóng, Tiện Ích Địa Phương giúp gì?
- Khẩn cấp & Cứu hộ: nút gọi nhanh 115 và đầu mối y tế trong vùng, lưu sẵn trên máy.
- Danh bạ công: số trạm y tế xã, giờ làm việc.
- Thợ điện lạnh: tìm thợ sửa quạt, điều hòa đã được xác minh khi đồ hỏng giữa mùa nóng.
Câu hỏi thường gặp
Say nắng có nên cạo gió không?
Việc cần làm trước tiên là đưa vào chỗ mát và hạ nhiệt cơ thể. Đừng mất thời gian cạo gió khi người bệnh có dấu hiệu nặng như lơ mơ, ngất. Gọi 115.
Uống nước đá có hạ nhiệt nhanh hơn?
Nên uống nước mát, uống từng ngụm. Uống ồ ạt nước quá lạnh có thể gây khó chịu, nhất là với người già.
Mùa hè ở quê có những buổi trưa nắng như đổ lửa. Một lời nhắc uống nước, một cuộc gọi hỏi thăm có khi là đủ để ông bà qua ngày an toàn. Chia sẻ bài này cho người thân nhé.
