Bỏ qua, tới nội dung chính
Tiện Ích Địa Phương - Kết nối mọi nhu cầu, cùng địa phương chuyển đổi số

Kiến thức

Xây, sửa nhà ở quê: mua vật liệu xây dựng thế nào cho khỏi hớ

Ban biên tập Tiện Ích Địa PhươngCập nhật 10 phút đọc

Từ dự toán, cách xem xi măng, thép, gạch, cát, đến hỏi giá, kiểm hàng khi giao và giấy phép xây dựng: những việc nên làm trước khi đổ tiền vào căn nhà.

Xây, sửa nhà ở quê: mua vật liệu xây dựng thế nào cho khỏi hớ

Mua vật liệu xây dựng Nga Sơn để xây mới hay sửa lại căn nhà là khoản tiền lớn nhất mà nhiều gia đình ở quê bỏ ra trong cả chục năm. Tiền dành dụm từ ruộng, từ chiếu cói, từ con cái đi làm xa gửi về, nên ai cũng muốn từng bao xi măng, từng cây thép đều đáng đồng tiền.

Chuyện hay gặp thì nhiều: đặt hàng xong mới biết thiếu, phải chạy mua thêm lúc thợ đang chờ; xe chở cát tới, đổ xuống rồi mới thấy cát lẫn bùn; thép giao thiếu cây mà không ai đếm; đến lúc quyết toán thì không có giấy tờ gì để đối chiếu. Bài này gom lại những việc nên làm trước, trong và sau khi mua vật liệu, để nhà mình bớt bị hớ.

Bước 1: lập dự toán trước khi đi hỏi giá

Dự toán là bảng ghi ra cần bao nhiêu vật liệu, mỗi thứ loại gì, dùng vào giai đoạn nào. Không có bảng này thì đi hỏi giá chỉ là hỏi chung chung, và người bán cũng khó báo đúng.

  • Nhờ người có chuyên môn bóc khối lượng từ bản vẽ: thợ cả có kinh nghiệm, kỹ sư xây dựng, hoặc đơn vị thiết kế nếu nhà mình có thuê.
  • Chia theo giai đoạn: móng, khung cột dầm sàn, xây tường, mái, hoàn thiện (trát, lát, sơn, điện nước).
  • Ghi rõ loại vật liệu: xi măng dùng cho việc gì, thép đường kính bao nhiêu, gạch loại gì, cát vàng hay cát đen.
  • Để dư một khoản dự phòng cho hao hụt và phát sinh. Nhà sửa thường phát sinh nhiều hơn nhà xây mới, vì đục ra mới thấy chỗ hỏng.

Một mẹo nhỏ: chụp ảnh bảng dự toán gửi cho con cháu ở xa. Người ở xa nhìn vào sẽ hỏi được những câu mà người trong cuộc hay bỏ qua, và cả nhà cùng nắm một con số.

Bước 2: biết cách xem xi măng, thép, gạch, cát

Không cần thành chuyên gia, chỉ cần biết vài dấu hiệu để không nhận hàng kém. Việc kiểm tra kỹ thuật vẫn nên để thợ cả hoặc người giám sát làm cùng.

Xi măng

  • Bao còn nguyên, in rõ tên nhà sản xuất, loại xi măng, khối lượng, ngày sản xuất.
  • Xi măng thuộc nhóm hàng phải chứng nhận hợp quy theo quy chuẩn QCVN 16:2023/BXD, nên trên bao có dấu hợp quy.
  • Chọn bao có ngày sản xuất gần. Xi măng để lâu, để chỗ ẩm sẽ vón cục, bóp không tơi là không nên dùng cho phần chịu lực.
  • Về đến nhà, kê bao lên cao, che kín, tránh mưa hắt và hơi ẩm từ nền.

Thép

  • Trên cây thép thường có ký hiệu dập nổi của nhà sản xuất và mác thép. Hỏi người bán giấy chứng nhận chất lượng của lô hàng.
  • Đúng đường kính, đúng mác thép như dự toán. Thép nhỏ hơn hoặc mác thấp hơn thì giá rẻ hơn nhưng không đủ chịu lực.
  • Gỉ nhẹ ngoài mặt thường do để ngoài trời, nhưng thép gỉ tróc vảy, rỗ mặt thì không nên nhận.
  • Đếm số cây hoặc cân lại khi giao, đối chiếu với phiếu giao hàng.

Gạch

  • Viên đều cỡ, cạnh thẳng, không cong vênh, không nứt.
  • Gõ hai viên vào nhau nghe tiếng đanh là gạch chắc; tiếng bộp, dễ vỡ là gạch non.
  • Xếp gọn ở chỗ bằng phẳng, đếm theo kiện hoặc theo hàng khi nhận.

Cát, đá

  • Cát sạch, ít bùn đất, không lẫn rác, rễ cây. Nắm một nắm cát ẩm rồi xòe tay, cát dính bết nhiều bùn là cát bẩn.
  • Ở vùng gần biển, hỏi rõ nguồn cát. Cát nhiễm mặn chưa được xử lý không nên dùng cho bê tông cốt thép, vì muối làm thép bên trong nhanh gỉ.
  • Đá đều cỡ, không lẫn nhiều đất bột.
  • Cát, đá thường tính theo khối: đo thùng xe trước khi đổ xuống, đừng để đổ xong mới hỏi.

Bước 3: hỏi giá nhiều nơi, so cho đúng

Giá vật liệu lên xuống theo thời điểm, theo nhãn hàng, theo quãng đường chở. Vì vậy không có con số nào đúng mãi, và bài này cũng không ghi giá. Việc của mình là hỏi đủ nơi và so cho đúng.

  • Hỏi ít nhất ba cửa hàng, cùng một danh sách, cùng loại hàng, cùng nhãn hiệu.
  • Hỏi rõ giá đã gồm vận chuyển tới tận nơi chưa, có tính công bốc xếp không.
  • Hỏi chính sách khi thừa hàng: có nhận lại không, trừ bao nhiêu.
  • Hỏi cách thanh toán: trả theo đợt giao hay trả một lần, có cần đặt cọc không.
  • Giá rẻ hơn hẳn mặt bằng chung thì hỏi lại kỹ: có thể khác loại, khác khối lượng bao, hoặc tính thiếu tiền xe.

Nên chọn cửa hàng gần nhà, có địa chỉ rõ ràng và đã có người quen mua. Hàng xây dựng nặng, chở xa thì tốn tiền xe, mà có chuyện cần đổi trả cũng khó.

Bước 4: giao nhận, kiểm hàng, giữ giấy tờ

Rất nhiều chuyện mất tiền xảy ra ở khâu này, vì lúc xe tới ai cũng vội.

  1. Luôn có một người nhà đứng nhận, không giao hết cho thợ.
  2. Đếm bao, đếm cây, đếm kiện, đo thùng xe trước khi đổ.
  3. Ghi số lượng thực nhận lên phiếu giao hàng, hai bên cùng ký. Chụp ảnh phiếu và ảnh đống hàng.
  4. Hàng sai loại, thiếu số lượng thì ghi ngay lên phiếu, đừng hẹn để sau.
  5. Xin hóa đơn hoặc giấy biên nhận ghi rõ tên hàng, số lượng, đơn giá, tổng tiền. Mua nhiều đợt thì giữ hết, kẹp chung một bìa.
  6. Ghi một cuốn sổ nhỏ: ngày nào nhận gì, bao nhiêu, đã trả bao nhiêu. Cuối công trình chỉ cần cộng lại.

Vật liệu để ở công trình cũng cần trông coi: xi măng che mưa, thép kê cao khỏi nền ướt, cát đá quây gọn để không bị trôi khi mưa to.

Bước 5: chọn thợ và thỏa thuận cho rõ

Vật liệu tốt mà thợ làm ẩu thì vẫn hỏng. Ngược lại, thợ giỏi biết tính vật liệu vừa đủ, ít hao hụt.

  • Đi xem tận mắt công trình thợ đã làm, hỏi chủ nhà đó về tiến độ và cách làm việc.
  • Thỏa thuận rõ ai mua vật liệu: chủ nhà tự mua hay khoán cả nhân công lẫn vật liệu cho thợ. Nếu khoán, ghi rõ loại, nhãn hàng vật liệu sẽ dùng.
  • Ghi bằng giấy: phạm vi việc, tiến độ, cách tính công, các đợt thanh toán, trách nhiệm khi làm sai phải sửa.
  • Trả tiền theo khối lượng đã làm xong, không ứng hết từ đầu.
  • Hỏi về bảo hộ lao động khi làm trên cao: dây an toàn, giàn giáo chắc chắn.
Thợ sửa chữa làm việc tại nhà dân ở vùng quê, minh hoạ việc chọn thợ khi xây sửa nhà

Giấy phép xây dựng nhà ở nông thôn: có phải xin không?

Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 01/7/2026 mở rộng các trường hợp được miễn giấy phép xây dựng. Theo giải thích của Bộ Xây dựng, nhà ở riêng lẻ dưới 7 tầng, tổng diện tích sàn dưới 500 m² được miễn giấy phép, với điều kiện không nằm trong các khu vực đã có quy hoạch như khu chức năng, khu phát triển đô thị, khu dân cư nông thôn được xác định trong quy hoạch, hoặc khu vực đã có quy chế quản lý kiến trúc.

Nói gọn: nhiều nhà ở quê không còn phải xin giấy phép, nhưng không phải nhà nào cũng vậy. Thửa đất nhà mình có nằm trong khu đã có quy hoạch hay không thì chỉ chính quyền xã trả lời chắc được. Được miễn giấy phép cũng không có nghĩa là xây thế nào cũng được: vẫn phải đúng quy hoạch, đúng mục đích sử dụng đất, bảo đảm an toàn cho nhà mình và nhà hàng xóm.

Trước khi đào móng, nên mang giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lên bộ phận một cửa của xã để hỏi. Hỏi một buổi còn hơn xây xong bị yêu cầu dỡ.

Tìm vật liệu xây dựng Nga Sơn trên Tiện Ích Địa Phương

Trong ứng dụng Tiện Ích Nga Sơn, mục Vật liệu xây dựng và mục Thợ sửa là dịch vụ kết nối miễn phí. Bạn xem được các cửa hàng, các thợ quanh mình rồi gọi thẳng cho họ để hỏi hàng, hỏi giá.

  • Giá hiện trong gian hàng là giá tham khảo do chính cửa hàng đưa lên. Giá thật vẫn do hai bên thỏa thuận khi trao đổi.
  • Bạn trả tiền trực tiếp cho cửa hàng, cho thợ. Tiện Ích Địa Phương không thu tiền của người dân.
  • Nhắn tin trong ứng dụng có che số điện thoại và có cảnh báo lừa đảo.
  • Chỉ người đã thật sự liên hệ mới được đánh giá, nên đọc đánh giá trước khi chọn sẽ sát thực tế hơn.
  • Không cần đăng nhập để xem; chữ to, nút to, ông bà dùng được.

Câu hỏi thường gặp

Nên tự mua vật liệu hay khoán cho thợ?

Tự mua thì chủ động được chất lượng và nắm rõ chi phí, nhưng tốn công đi lại, kiểm hàng. Khoán trọn gói thì đỡ việc, đổi lại phải ghi rõ trong thỏa thuận loại và nhãn hàng vật liệu, và thỉnh thoảng ra kiểm tra. Nhiều nhà chọn cách giữa: tự mua xi măng, thép cho phần chịu lực, các thứ lặt vặt để thợ lo.

Mua một lần hay mua theo đợt thì lợi hơn?

Mua theo giai đoạn thì đỡ phải trông coi, xi măng không bị để lâu. Những thứ không hỏng như gạch, thép có thể mua sớm hơn nếu có chỗ để khô ráo. Dù mua kiểu nào cũng nên hỏi trước cửa hàng có giữ giá cho các đợt sau không, và ghi lại thỏa thuận.

Cửa hàng không có hóa đơn đỏ thì sao?

Ít nhất phải có phiếu giao hàng hoặc giấy biên nhận ghi tên hàng, số lượng, số tiền, có chữ ký hoặc dấu của cửa hàng. Giấy này giúp bạn đối chiếu khi quyết toán với thợ và làm căn cứ nếu hàng có vấn đề.

Sửa nhà, thay mái, lát lại nền có phải xin phép không?

Sửa chữa bên trong, không làm thay đổi kết cấu chịu lực, công năng và an toàn công trình thường thuộc diện không cần giấy phép. Nhưng quy định có điều kiện cụ thể và có thể thay đổi, nên trước khi làm bạn hỏi lại bộ phận một cửa xã cho chắc.

Giá trên ứng dụng có phải giá cố định không?

Không. Đó là giá tham khảo do cửa hàng tự đưa lên để bạn có hình dung ban đầu. Giá thật tùy loại hàng, số lượng, quãng đường chở và thời điểm, bạn hỏi trực tiếp cửa hàng.

Lời cuối

Căn nhà đứng được mấy chục năm bắt đầu từ những việc rất nhỏ: một bảng dự toán, một lần đếm bao, một tờ phiếu có chữ ký. Chịu khó một chút lúc mua là đỡ khổ cả lúc ở. Nếu nhà ai sắp xây, sắp sửa, bạn chia sẻ bài này cho người thân ở quê nhé.

Nguồn tham khảo

  • Luật sư Việt Nam: Bộ Xây dựng phản hồi trường hợp nhà dưới 07 tầng được miễn giấy phép, https://lsvn.vn/bo-xay-dung-phan-hoi-truong-hop-nha-duoi-07-tang-duoc-mien-giay-phep-a169321.html
  • Bộ Tư pháp: Nhóm công trình nào được miễn giấy phép xây dựng (Luật Xây dựng 2025), https://moj.gov.vn/portal/tin-tuc/infographic/nhom-cong-trinh-nao-uoc-mien-giay-phep-xay-dung-tizpq0dc57.html
  • Luật sư Việt Nam: Nhà ở riêng lẻ dưới 7 tầng được miễn giấy phép trong một số trường hợp, https://lsvn.vn/nha-o-rieng-le-duoi-7-tang-duoc-mien-giay-phep-trong-mot-so-truong-hop-a174362.html
  • Thư viện Pháp luật: QCVN 16:2023/BXD về sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng, https://thuvienphapluat.vn/TCVN/Xay-dung/QCVN-16-2023-BXD-San-pham-hang-hoa-vat-lieu-xay-dung-920230.aspx

Thấy bài hữu ích? Gửi cho người thân

Chia sẻ Facebook

Cả vùng quê trong tay

Tiện Ích Địa Phương: tra cứu, liên hệ và nhận thông báo của xã trên điện thoại.