Bán chiếu cói Nga Sơn online là cách nhiều hộ làm nghề đang thử để có thêm khách ngoài mối buôn quen. Chiếu cói, túi cói, giỏ, hộp, thảm đan tay: những sản phẩm mộc mạc này được người thành phố chuộng vì bền, mát, gần gũi với thiên nhiên.
Cái khó là đồ thủ công phải được kể bằng câu chuyện. Khách trên mạng không sờ được sợi cói, không ngửi được mùi cói phơi nắng, không thấy bàn tay người dệt. Họ chỉ có tấm ảnh và vài dòng chữ. Nếu ảnh tối, chữ sơ sài, chiếc chiếu làm mất mấy ngày công trông cũng như hàng chợ.
Bài này gợi ý từng bước để đưa sản phẩm cói lên mạng sao cho khách hiểu được giá trị: từ chụp ảnh, viết mô tả, định giá, chọn chỗ bán, đóng gói, đến giữ khách quen.
Vì sao chiếu cói Nga Sơn đáng kể chuyện
Câu ca “Chiếu Nga Sơn, gạch Bát Tràng” cho thấy chiếu cói đã gắn với tên đất từ lâu. Mỗi sản phẩm đi qua nhiều công đoạn: trồng cói, cắt, chẻ, phơi, nhuộm, dệt, hoàn thiện. Đó là chất liệu để kể, và cũng là lý do sản phẩm thủ công có giá khác hàng công nghiệp.
Khách mua đồ thủ công thường muốn nhiều hơn một món đồ dùng. Họ muốn biết món đồ ấy từ đâu ra, ai làm, làm thế nào. Một câu chuyện thật, kể giản dị, đáng giá hơn mọi lời quảng cáo. Nhưng nhớ: chỉ kể điều có thật ở nhà mình, ở làng mình. Không nhận là “gia truyền mấy đời” nếu không phải.
Bước 1: Chụp ảnh sản phẩm cói
Ảnh là thứ khách nhìn đầu tiên. Chỉ cần điện thoại, không cần máy ảnh đắt tiền.
- Chụp ban ngày, ánh sáng tự nhiên, gần cửa hoặc ngoài hiên râm. Tránh nắng gắt làm cói bị chói, mất màu.
- Chụp toàn bộ sản phẩm trên nền đơn giản: tường trắng, nền gỗ, sân gạch.
- Chụp cận sợi cói, đường đan, mép viền để khách thấy độ tỉ mỉ.
- Chụp sản phẩm khi dùng: chiếu trải trên giường, túi cói đeo vai, giỏ đựng hoa quả.
- Đặt một vật quen thuộc bên cạnh để khách hình dung kích thước.
- Chụp người làm: đôi tay đang dệt, sân phơi cói. Khách mua câu chuyện nhiều hơn mua món đồ.
- Lau ống kính điện thoại trước khi chụp, không chỉnh màu quá tay.
Mỗi sản phẩm nên có 4 đến 6 ảnh: toàn cảnh, cận cảnh, khi dùng, kích thước, và ảnh màu thật.
Bước 2: Quay video ngắn quá trình làm
Video ngắn quay cảnh dệt chiếu, chẻ cói, phơi cói thường được chia sẻ nhiều hơn ảnh tĩnh. Không cần dựng cầu kỳ:
- Mỗi video từ 15 giây đến 1 phút, quay dọc bằng điện thoại.
- Một video kể một việc: hôm nay phơi cói, hôm nay dệt xong một đôi chiếu.
- Nói vài câu bằng giọng quê mình, thật thà là được.
- Nếu quay người khác, hỏi ý họ trước.
Bước 3: Viết mô tả: thông tin trước, cảm xúc sau
Khách cần thông tin rõ để quyết định mua. Mỗi tin bán nên có:
- Kích thước, màu, chất liệu, cách làm (dệt tay hay dệt máy).
- Cách dùng, cách vệ sinh, cách bảo quản cho bền.
- Thời gian làm nếu là hàng đặt riêng.
- Giá, phí gửi hàng, thời gian giao dự kiến.
- Một vài câu về làng nghề, về người làm.
Viết thật, không phóng đại. Khách hài lòng khi nhận hàng đúng như mô tả. Một khách thất vọng vì hàng khác ảnh sẽ nói với nhiều người hơn mười khách hài lòng.
Bước 4: Định giá hợp lý
Tính đủ: nguyên liệu, công làm, đóng gói, phí gửi hàng, phần hỏng hóc, và phí sàn nếu bán trên sàn. Nhiều hộ quên tính công của chính mình, bán xong mới thấy lỗ.
Đừng bán quá rẻ chỉ để cạnh tranh, vì hàng thủ công rẻ quá khách lại nghi chất lượng. Có thể chia sản phẩm thành hai dòng: dòng phổ thông giá mềm cho khách mua dùng hằng ngày, và dòng làm kỹ, đặt riêng, khắc tên, làm quà cưới với giá cao hơn.
Bước 5: Bán ở đâu
- Trang Facebook, Zalo riêng của cơ sở, đăng đều ảnh và video quá trình làm.
- Nhóm đồng hương Nga Sơn, Thanh Hóa ở các thành phố: khách nhớ quê, dễ mua làm quà.
- Sàn thương mại điện tử khi đã có hàng đều, đóng gói chuẩn.
- Cửa hàng quà lưu niệm, homestay, quán cà phê muốn đồ trang trí mộc.
- Khách du lịch ghé thăm làng nghề, động Từ Thức: có thể mua tại chỗ rồi đặt thêm qua mạng.
Về thuế: theo Nghị định 117/2025/NĐ-CP, từ ngày 1/7/2025, sàn thương mại điện tử có chức năng thanh toán sẽ khấu trừ và nộp thuế thay cho hộ, cá nhân bán hàng trên sàn. Bán qua trang riêng hay bán đều đặn, số lượng lớn thì nên hỏi cơ quan thuế hoặc cán bộ xã để biết nhà mình cần làm gì.
Bước 6: Đóng gói, gửi hàng
Đồ cói sợ nhất là ẩm mốc và bẹp méo khi vận chuyển.
- Đồ cói phải thật khô trước khi đóng. Phơi lại một nắng nếu mấy hôm trời nồm.
- Cuộn chiếu chặt, buộc dây, bọc túi nilon chống ẩm, ngoài bọc thùng hoặc bao dứa.
- Túi, giỏ, hộp nhét giấy bên trong cho giữ dáng, đóng thùng carton.
- Ghi rõ tên hàng, số điện thoại người gửi, “hàng thủ công, tránh ẩm”.
- Kèm một tờ giấy nhỏ hướng dẫn bảo quản và lời cảm ơn viết tay: khách nhớ lâu.
Dặn khách khi nhận hàng thì mở ra phơi chỗ thoáng vài giờ cho hết mùi đóng gói.
Bước 7: Giữ khách lâu dài
Hỏi khách sau khi nhận hàng, nhờ chụp ảnh sản phẩm ở nhà họ để đăng lại (khi khách đồng ý). Báo cho khách quen khi có mẫu mới, nhất là trước mùa cưới, dịp Tết. Trả lời tin nhắn nhanh, lịch sự, kể cả khi khách chỉ hỏi giá rồi không mua.
Khách đặt hàng số lượng lớn lần đầu, nên thống nhất rõ mẫu, số lượng, tiền cọc, thời gian giao bằng tin nhắn để hai bên cùng giữ.
Những lỗi hay gặp khi mới bán online
- Đăng ảnh đẹp nhưng không ghi kích thước, khách nhận hàng thấy nhỏ hơn mình nghĩ.
- Hứa giao nhanh trong khi hàng còn đang dệt, đến hẹn không có hàng.
- Không trả lời tin nhắn mấy ngày liền, khách mua chỗ khác.
- Bán một giá cho khách quen, một giá cho khách lạ, khách so sánh thì mất lòng.
- Gửi hàng chưa khô, khách mở ra thấy mốc.
Mỗi lỗi nhỏ đều sửa được. Cứ ghi lại những gì khách phàn nàn, lần sau làm khác đi.
Làm việc này trên Tiện Ích Địa Phương
Ứng dụng Tiện Ích Địa Phương (sắp ra mắt ở Nga Sơn) có mục Kinh tế & Du lịch giới thiệu đặc sản, làng nghề, điểm đến của khu vực, để khách du lịch và người trong vùng biết tìm đến đâu.
- Hộ, cơ sở làm cói có thể đăng ký làm đối tác. Ở bản đầu tiên, đối tác được kết nối miễn phí, không hoa hồng. Ban quản trị khu vực xác minh hồ sơ trước khi gian hàng hiện lên.
- Chợ quê là nơi đăng tin bán lẻ cho người cùng khu vực. Tin được duyệt trước khi hiện, đăng tin miễn phí.
- Khách liên hệ qua cuộc gọi hoặc tin nhắn trong ứng dụng. Tin nhắn che số điện thoại và cảnh báo khi có dấu hiệu lừa đảo. Tiền hàng khách trả thẳng cho bạn, ứng dụng không giữ tiền.
Cần hỏi về đăng ký đối tác, bạn gọi hoặc nhắn Zalo 0876 906 906, hoặc gửi thư tới contact@tienichdiaphuong.vn.
Câu hỏi thường gặp
Chiếu cói gửi xa có bị mốc không?
Nếu phơi thật khô trước khi đóng và bọc chống ẩm thì hạn chế được. Dặn khách mở ra phơi thoáng khi nhận. Tránh gửi đi vào những ngày nồm ẩm kéo dài nếu không có cách hong khô.
Không biết dùng mạng xã hội thì làm sao?
Nhờ con cháu lập trang và đăng bài, mình lo khâu làm hàng, trả lời khách qua điện thoại. Nhiều cơ sở làm nghề bắt đầu như vậy.
Có nên lên sàn thương mại điện tử ngay không?
Chưa cần vội. Bắt đầu với trang riêng và nhóm đồng hương để quen việc chụp ảnh, đóng gói, trả lời khách. Khi hàng ra đều và đóng gói chuẩn rồi mới lên sàn, vì sàn có quy định về giao hàng, đổi trả và phí.
Khách đặt mẫu riêng có nên lấy cọc không?
Nên. Với hàng làm riêng theo kích thước, màu, hoa văn của khách, thỏa thuận tiền cọc rõ ràng bằng tin nhắn trước khi làm. Như vậy hai bên đều yên tâm.
Bán chiếu cói online có phải nộp thuế không?
Bán trên sàn có chức năng thanh toán thì sàn khấu trừ thuế thay từ 1/7/2025. Bán qua trang riêng, bán đều đặn thì hỏi cơ quan thuế để biết nghĩa vụ cụ thể của nhà mình.
Mỗi chiếc chiếu cói là công sức của nhiều bàn tay và cả một vùng đất. Kể đúng câu chuyện ấy, khách sẽ hiểu vì sao nó đáng giá. Chia sẻ bài này cho các hộ làm cói bạn quen.
Nguồn tham khảo:
- Chính phủ, Nghị định 117/2025/NĐ-CP về quản lý thuế đối với hoạt động kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử của hộ, cá nhân (Báo Luật sư Việt Nam): https://lsvn.vn/san-thuong-mai-dien-tu-phai-khau-tru-va-nop-thue-thay-cho-ho-ca-nhan-kinh-doanh-a170137.html
- Cổng Thông tin điện tử Chính phủ: https://chinhphu.vn
